De koffer van oom Gijs

Foto’s: in2pictures.nl fotografie

Dinsdag 6 december gebeurde er iets bijzonders in Verzetsmuseum Zuid-Holland. Kees en Maria de Heer uit Hoogvliet overhandigden er in het bijzijn van zelfs de landelijke televisie een bijzondere koffer aan het museum. Het ging om een koffer waar een ongelooflijk verhaal aan vast zit. Het is de koffer van oom Gijs. En dat bijzondere verhaal is opgetekend door Karina van Oosterhout.

Dwangarbeid in Duitsland

Gijs de Heer werd in de Tweede Wereldoorlog gedwongen tewerkgesteld in Duitsland. In een koffer nam hij vanuit Bodegraven een aantal praktische en persoonlijke attributen mee die hij in den vreemde goed zou kunnen gebruiken. Maar toen de oorlog was afgelopen vernam de familie in Nederland niets meer van oom Gijs. Speurtochten van zijn neef Kees leverden niets op. Tot vele decennia later door een toeval de koffer van oom Gijs weer ter sprake kwam. Deze bleek nog steeds aanwezig te zijn op de zolder van het bedrijfspand in Duitsland waar Gijs werkte. De inhoud was nog intact, alsof oom Gijs de koffer daar zojuist had gedeponeerd.

De koffer is terug

De koffer kwam zo weer in handen van de familie De Heer die inmiddels in grote lijnen kon reproduceren hoe het oom Gijs in de Tweede Wereldoorlog is vergaan. Nu vele vragen beantwoord zijn en het verhaal opgetekend is, heeft het bezit van de koffer geen noodzaak meer voor de familie. Daarom schonk de familie de koffer aan Verzetsmuseum Zuid-Holland. “De koffer is in het Verzetsmuseum op de juiste plek,” zegt Kees de Heer.

De koffer wordt overgedragen

Tijdens een bijeenkomst met veel pers vond de overdracht plaats. Arjen van Wijngaarden vertelde eerst over het lot van de vele dwangarbeiders. Dit onderwerp was heel lang veronachtzaamd en het lot van de dwangarbeiders miskend, maar langzamerhand ontstond er steeds meer bekendheid en begrip voor de meer dan een half miljoen Nederlandse dwangarbeiders (waarvan er 30.000 omkwamen), voor wie pas in 1996 een monument is onthuld in Overloon.

Karina van Oosterhout vertelde daarna in het kort over het wordingsproces van het boek over oom Gijs. Gedurende vier jaar was Karina een regelmatige bezoekster van huize De Heer in Hoogvliet. Samen hebben zij er de vele brieven gelezen, waarvan zij er een voorlas.

Tijdscapsule

Na de officiële overdracht kon de koffer onthuld en geopend worden. Onder het deksel lagen onder meer schoensmeer, borsteltjes, een horloge en niet verstuurde brieven te wachten op openbaring. De koffer bleek met de woorden van Arjen van Wijngaarden “een ware tijdscapsule” te zijn.

Het boek “De koffer van oom Gijs”

Over de koffer en zijn periode van dwangarbeid schreef Karina van Oosterhout een boek. Het verhaal móest immers verteld worden en dat wilde de familie graag aan een professional overlaten. De familie kwam bij haar uit door de ervaring die zij had opgedaan met het optekenen van levensverhalen. Dit boek is te koop in het museum en via internet bij https://www.boekscout.nl/shop2/boek.php?bid=6941

Digitale leskist

Een gratis lesprogramma over WO II voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs.Op interactieve wijze worden 6 thema´s behandeld: koken en eten, (over)leven, communicatie, vervolging, verzet en vluchten.

Over vrede...

Wijsheid_09.jpg